FINANCIAL TIMES: “KBY İLE PETROL ANLAŞMASINDA TÜRKİYE TOPU BAĞDAT’A ATTI”

 

Financial Times gazetesi, KBY ile petrol anlaşmasında Türkiye’nin topu Bağdat’a attığını yazdı.

İngiltere’nin yüksek tirajlı gazetelerinden Financial Times, Türkiye ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) arasında imzalanan petrol boru hattı anlaşmasına dikkat çektiği haber analizinde, “Altyapısı tamamlanmış bu anlaşmadan faydalanmak Erdoğan’ın elinde. Fakat Başbakan aynı zamanda Irak ile yaraları sarmaya çalışıyor ve Maliki’nin rızasını almadan KBY ile anlaşmayı hayata geçirirse bu çaba boşa gidecek. Erdoğan böyle bir tercihte bulunmak istemeyecektir. Türkiye’nin ekonomik olanakları ve diplomatik nüfuzu da dahil birçok şey, Ankara ve Erbil’in kendi planlarına Bağdat’ı razı edip edememesine bağlı” dedi.

KBY’nin egemen bir devlet olmadığını ve böyle bir anlaşma imzalama yetkisi ile ilgili şüphelerin arttığını da ifade eden İngiliz gazetesi, “Ankara ve Erbil  gizli bir petrol anlaşması yaptı ve bunun Orta Doğu’nun haritasını değiştireceği yönündeki heyecanlı konuşmalar yıl boyunca devam etti. Ancak şimdi anlaşmanın açıktan ilanını takiben ne zaman ve nasıl uygulanacağına dair kuşkuların arttı. Yetkililerin, ilkeler üzerinde Nisan’da görüş birliğine varıldığını söylediği anlaşma, enerji bakımından yoksul Türkiye’ye petrol ve daha sonra doğalgaz getirecek, Ankara’yı Kürt petrol yataklarında pay sahibi yapacak ve Kuzey Irak KBY’yi Bağdat’taki merkezi hükümetten ekonomik bağımsızlığa doğru yaklaştıracak” diye yazdı.

GlobalSource danışmanlık şirketinden Atilla Yeşilada’nın “Türkiye açısından da bu anlaşma, ucuz gaz ve nakil ücreti sayesinde 2016-17’de ülkenin ticaret aşığını 3-5 milyar dolar azaltabilir” şeklindeki sözlerine de yer veren Financial Times, “Ancak bu durumu karmaşıklaştıran şey, kendi bayrağı, ordusu ve hükümeti olmasına rağmen KBY’nin egemen bir devlet olmaması. Türkiye’nin geldiği aşamada anlaşmanın geleceği Bağdat ve Erbil’e bağlı. Petrol gelirlerinin önemli bir bölümünün merkezi hükümete aktarılması nedeniyle Türkiye anlaşma yürürlüğe girdiğinde Bağdat’ın fikrini değiştireceğini düşündü. Ancak anlaşmanın detaylarının açığa kavuşmasından sonra Bağdat  bunu kabul etmedi” şeklinde kaydetti.

“Taner Yıldız’a anlaşmada nihai sözün Bağdat’ta olup olmadığını sorduğumuzda ne onayladı ne de reddetti” diyen gazete, “Bu arada geçen hafta Viyana’daki OPEC toplantısında Irak Enerji Bakanı, Irak’ın kaygılarının giderilmesi halinde anlaşmanın mümkün olabileceğini, fakat ihracat ödemelerinin merkezi hükümetin belirlediği hesap üzerinden yapılması gerektiğini vurguladı. Ancak bazı uzmanlar anlaşmaya pek ihtimal vermiyor” yorumunda bulundu.

Teneo danışmanlık şirketinden Crispin Hawes’in  “Kürtlerin gürlemesine ve iyimserliğine rağmen kartlar esas olarak Irak hükümetinde” şeklindeki görüşünü aktaran Financial Times haberini şöyle noktaladı:

“KBY’nin Bağdat’tan gelecek gelirlere bağlı olduğu, Irak’ın ise kuzeyden gelecek ekstra gelire ihtiyaç duymadığı belirtiliyor. Fakat Irak Parlamentosu danışmanlarından Luay el-Katip, Bağdat ile Ankara arasında devletlerarası bir şekilde yeniden belirlenmesi halinde anlaşmanın mümkün olduğunu söylüyor. Özel sohbetlerde Türk yetkililer ise Irak’ın itirazları devam ederse anlaşmayı hayata geçirme kararının Başbakan Erdoğan’da biteceğini ifade ediyor. Altyapısı tamamlanmış bu anlaşmadan faydalanmak Erdoğan’ın elinde. Fakat Başbakan aynı zamanda Irak ile yaraları sarmaya çalışıyor ve Maliki’nin rızasını almadan KBY ile anlaşmayı hayata geçirirse bu çaba boşa gidecek. Erdoğan böyle bir tercihte bulunmak istemeyecektir. Türkiye’nin ekonomik olanakları ve diplomatik nüfuzu da dahil birçok şey, Ankara ve Erbil’in kendi planlarına Bağdat’ı razı edip edememesine bağlı”.